Enthalpic HeatCost

Przecięcia: dla każdej pompy ciepła i każdego paliwa (gaz czerwony, eko-groszek szary, pelet bursztynowy) — pionowa kreska z numerem nad wykresem (numer w kolorze pompy, ramka w kolorze paliwa); pełny opis w liście pod wykresem.
PC powietrzne (R32, R290): SCOP zlokalizowany dla Polski algorytmem LA-Z z deklaracji Keymark EN 14825 dla klimatu Average — Polska jest klimatem Average, nie Colder; nie stosuje się żadnej korekty „Colder”. Wartość na wykresie to mediana floty ( unikalnych deklaracji zlokalizowanych dla W35 i W55 — rejestracje tego samego urządzenia pod różnymi markami liczone raz), pas to P25–P75; przy przecięciach podany zakres P25–P75 (> 85 / < 25 °C = poza osią). Przedziały godzinowe stref I–V z danych IMGW 2006–2025, sezon grzewczy θ_s = 15 °C, wymiarowanie S2 (P_design = P_rated); wymiarowanie S3 daje SCOP niższy o 0–4 pp. Linia obciążenia z temperaturą równowagi R − 4 °C lub z Φ_HL — ta sama dla pomp ciepła, kotła i grzałki; tabele pomp pokazują wartości dla R − 4 °C. Temperatura pomieszczenia R 25–26 °C oraz temperatury zasilania inne niż 35 / 55 °C to rozszerzenia metody LA-Z (założenia).
f_air, f_ground (domyślnie 0,85): SCOP z certyfikatu (LA-Z) mnożony przez współczynnik instalacji — założenie z badań terenowych, nie z normy (VDI 4650-1 §5: obliczenia i pomiary „mogą się znacznie różnić”, bez korekty). Instalacje w UK (RHI/RHPP, n > 2000) osiągają 0,72–0,81 prognozowanego SCOP, po odjęciu c.w.u. i pomp obiegowych ok. 0,80–0,88; Fraunhofer ISE (budynki istniejące): SPF 3,2–3,4; Szwajcaria (QS-WP, dobrze uruchomione instalacje): ok. 1,0. Dla pompy gruntowej brak danych terenowych — f_ground przyjęte jak f_air, bez pompy solanki (ta jest w F_P). Nie obejmuje strat dystrybucji/emisji, c.w.u., cykli, grzałki ani odszraniania — te są liczone osobno. Wartości SCOP w tabelach pomp są bez f.
PC gruntowa (solanka/woda): ta sama metoda LA-Z, z deklaracji Keymark dla solanki (dla urządzeń „solanka/woda i woda/woda” brana jest sekcja solanka/woda), ze stałą temperaturą źródła 0 °C i bez wyłączenia sprężarki zależnego od temperatury zewnętrznej. Krzywa: mediana ; czynniki R410A i R407C (GWP ≥ 1700) pominięte. SPF dzielony przez F_P (energia pompy solanki). Źródło: baza Keymark EN 14825, pomp w tabelach.
Czynniki chłodnicze: GWP wg rozporządzenia (UE) 2024/573: R32 675, R454B ok. 465, R452B ok. 697, R454C ok. 146; R290 nie jest gazem fluorowanym. Od 1 stycznia 2027 r. nowych pomp ciepła z czynnikiem o GWP ≥ 150 (m.in. R32) typu monoblok do 50 kW oraz powietrze/woda typu split do 12 kW nie wolno wprowadzać do obrotu, z wyjątkiem wymogów bezpieczeństwa (zał. IV pkt 8 i 9); instalacja po tej dacie tylko przy udokumentowanym wprowadzeniu do obrotu przed datą zakazu albo z powodu wymogów bezpieczeństwa (art. 13 ust. 19). Krzywe R32 dotyczą urządzeń już zainstalowanych lub wprowadzonych do obrotu przed tą datą.
Zapotrzebowanie: z EU świadectwa odejmowana jest c.w.u. wg typu budynku (Rozp. 2015/376 wzór 61, tab. 27); EU zawiera też chłodzenie, jeśli budynek je ma. Świadectwo liczone jest dla 20 °C (założenie) — przeliczenie na temperaturę R stopniogodzinami strefy. Bez Φ_HL obciążenie projektowe wyznaczane jest z zapotrzebowania (założenie).
Kotły: gaz na cieple spalania (GCV, jak na rachunku), paliwa stałe na wartości opałowej (NCV). Sprawność kotła gazowego zależy od temperatury powrotu: η1 przy powrocie ≤ 30 °C, liniowo do η4 przy 55 °C (punkt rosy spalin), powyżej η4 (założenie); η1, η4, straty postojowe i pobór prądu kotła — mediana 10–11 kart produktu wg rozp. 813/2013. Kotły gazowe, na eko-groszek i pelet liczone jednym modelem: moc nie mniejsza niż najmniejsza w próbie kart (gaz 13 kW, eko-groszek 10,3 kW, pelet 8,1 kW), minimalna moc pracy ciągłej (gaz 3,2 kW, stałopaliwowe ~29 % mocy), poniżej niej czas postoju ze stratą postojową (gaz wg kart), podtrzymaniem żaru (eko-groszek 5 % mocy) lub wygaszeniem (pelet 1 % mocy) — założenia; w przestrzeni ogrzewanej część tej straty jest odzyskiwana. Sprawności eko-groszku i peletu z kart produktu wg rozp. 2015/1189 (próba eko-groszku tylko 5 kart; badania na paliwie wzorcowym, bez zanieczyszczenia wymiennika — raczej zawyżone); energia zapłonu peletu nie uwzględniona. Temperatura powrotu z tej samej krzywej co dla pomp ciepła (ΔT projektowe 7 K przy 35 °C, 10 K przy 55 °C). Kotły na paliwa stałe: prąd automatyki wg Rozp. MIiR 2015/376 tab. 20 (0,50 W/m² × 2520 h); drewno zawsze z buforem i stałą sprawnością (bufor oddziela spalanie od obciążenia), pozostałe źródła wg wyboru (η_H,s tab. 8, pompa ładująca 0,20 W/m² × 1500 h). Sprawność przesyłu η_H,d zależy od izolacji przewodów i lokalizacji źródła (tab. 6). Eko-groszek: wartość opałowa z deklaracji produktu (PGG Karlik 26 MJ/kg). Drewno: cena za m³ lub mp drewna surowego, bez transportu i własnej pracy; η 0,75 (założenie). Pompa obiegowa instalacji (tab. 20 wiersz 1, grzejniki) liczona jednakowo dla wszystkich źródeł. Sprawność całkowita η = η_g × η_H,d × η_H,e (× η_H,s) wg Rozp. MIiR z 27.02.2015, zał. 1, tab. 3, 6, 8.
Eko-groszek i pelet - zakres: sprawności z kart produktu na paliwie wzorcowym (eko-groszek n = 5); podtrzymanie żaru przyjęte 5 % mocy kotła; koszt CO2 domyślnie wyłączony; cena z dowozem ok. 30 km; praca własna (zasyp, popiół, czyszczenie) i wywóz popiołu nie wliczone. Przy każdym przecięciu z kotłem podany zakres „dane prod. … Tab. 2” - z kart produktu i z wartości domyślnych Rozp. 2015/376 tab. 2 (gaz 0,848–0,821 na cieple spalania, eko-groszek 0,82, pelet 0,70), bez dodatkowych strat kotła. Monoblok: ochrona przed zamarzaniem (praca pompy / grzałki w mrozy przy postoju) nie uwzględniona. Przy małym zapotrzebowaniu straty przewodów zewnętrznych są istotne - rozważ split lub krótki odcinek. Przy małym zapotrzebowaniu najmniejsza dostępna pompa ciepła jest przewymiarowana (OS 1.0) - częstsze taktowanie i niższy SCOP (straty rozruchu pomijalne wg EN 14825 11.5.3). Wartości na m² dla domu referencyjnego 140 m² (minimalne moce aktywne) - nie przenoszą się na powierzchnie odległe od 140 m² przy małym q_H.
Kotły na paliwa stałe - przepisy: nowe kotły muszą spełniać wymagania ekoprojektu (rozp. Komisji (UE) 2015/1189, od 2020 r.). Uchwały antysmogowe obowiązują w 14 województwach (NIK, 2025; nie przyjęto ich w podlaskim i warmińsko-mazurskim), np. śląska V/36/1/2017 (kotły co najmniej klasy 5, wymiana starszych w terminach 2022–2028), małopolska XXXII/452/17 z późn. zm. (wymagania ekoprojektu i automatyczne podawanie paliwa; kotły klasy 3–4 do 1.01.2027), mazowiecka 162/17 z późn. zm. (wymagania ekoprojektu; kotły klasy 3–4 do 1.01.2028). Program Czyste Powietrze (regulamin od 20.07.2026) dofinansowuje spośród kotłów tylko kotły na pellet o podwyższonym standardzie i kotły zgazowujące drewno. Sprawdź uchwałę swojego województwa. Koszt CO2 (ETS2) dla gazu i węgla - tylko jako scenariusz; cena prądu zawiera już koszt EU ETS.
Prąd G12w: udział strefy tańszej s z godzinowych temperatur IMGW dla strefy (godziny Tauron); bez przesuwania pracy pompy i obniżeń nocnych. Opłaty stałe liczone tylko jako różnice między wariantami.